Çalışan anketi öncesi hedef belirlemek, anketin hangi soruya cevap vereceğini ve sonuçların hangi kararlarda kullanılacağını baştan netleştirmektir. Hedefi belirlenmemiş anketler her konuyu sormaya çalışır; bu da uzun bir ankete, düşük katılıma ve aksiyona dönüşmeyen bir rapora yol açar. Bu yazıda anket hedefini 5 adımda nasıl belirleyebileceğinizi ve iyi bir hedefin nasıl göründüğünü anlatıyoruz.
- Hedefi belirlenmemiş bir anket, cevaplanması gereken soruyu değil "her şeyi" sormaya çalışır; sonuçta uzun bir anket ve aksiyona dönüşmeyen bir rapor ortaya çıkar.
- İyi bir anket hedefi, kurumun hangi kararı vermek için bu veriye ihtiyaç duyduğunu söyler: "bağlılığı ölçmek" değil, "satış ekiplerindeki ayrılmaların nedenini anlamak" gibi.
- Hedef belirlerken 5 adım izlenebilir: iş sorusunu tanımlamak, kapsamı seçmek, kırılımları planlamak, başarı ölçütlerini koymak ve sonuçların kiminle, ne zaman paylaşılacağına karar vermek.
Neden hedefle başlamak gerekir?
Çoğu kurum anket hazırlığına soru listesiyle başlar. Oysa hangi soruların sorulacağı, anketin neden yapıldığına bağlıdır. Hedef net değilse şu sorunlar ortaya çıkar:
- Herkes kendi merak ettiği konuyu eklediği için anket uzar.
- Sonuçlar ilginç ama "şimdi ne yapacağız?" sorusuna cevap vermez.
- Yönetim, raporu kendi gündemiyle ilişkilendiremediği için sahiplenmez.
- Bir sonraki anketle karşılaştırma yapmak zorlaşır.
Kötü hedef ve iyi hedef örnekleri
| Belirsiz hedef | Net hedef |
|---|---|
| Çalışan bağlılığını ölçmek | Bağlılık düzeyini ölçmek ve bağlılığı en çok etkileyen 3 alanı belirlemek |
| Çalışanların ne düşündüğünü öğrenmek | Satış ekiplerindeki yüksek ayrılmanın nedenlerini anlamak |
| Yeni yapılanma hakkında görüş almak | Birleşme sonrası değişim sürecinin ekiplerde nasıl algılandığını ölçmek |
| Yöneticileri değerlendirmek | Yöneticilik pratiklerinde gelişim ihtiyaçlarını belirleyip eğitim programını buna göre planlamak |
İyi bir hedef, verinin hangi kararı destekleyeceğini söyler. "Bunu öğrendiğimizde ne yapacağız?" sorusuna cevap veremiyorsanız hedef henüz yeterince net değildir.
Anket hedefini belirlemenin 5 adımı
1. İş sorusunu tanımlayın
Üst yönetimle kısa bir görüşme yapın ve şunu sorun: "Bu yıl çalışanlarla ilgili hangi konuda karar vermekte zorlanıyoruz?" Ayrılma oranının arttığı bir birim, yeni bir hibrit çalışma modeli, ücret politikası ya da bir dönüşüm projesi, anketin odak konusu olabilir.
2. Kapsamı seçin
Hedef, anketin türünü de belirler. Kurumun genel durumunu görmek için kapsamlı bir yıllık bağlılık anketi, belirli bir konudaki değişimi izlemek için kısa bir nabız anketi uygundur. Hangisinin ne zaman kullanılacağını çalışan anketi ne sıklıkla yapılmalı yazımızda anlattık.
Kapsamlı bir ankette genel bağlılık ölçümüne ek olarak en fazla 2–3 odak konu seçin.
3. Hangi kırılımlara ihtiyacınız olduğunu planlayın
Sonuçları birim, lokasyon, kıdem, yaş grubu ya da yaka rengine göre görmek istiyorsanız bu bilgileri anket başlamadan önce planlamanız gerekir. Kırılımları sonradan eklemek çoğu zaman mümkün olmaz. Raporlanacak her grubun en az 10 kişiden oluşmasına dikkat edin. Ayrıntılar için çalışan anketlerinde segmentasyon yazımıza göz atabilirsiniz.
4. Başarı ölçütlerini koyun
Anketin başarılı olup olmadığını neye bakarak anlayacağınızı önceden belirleyin:
- Katılım: Kurum genelinde ve her ana grupta hedeflenen katılım oranı.
- Kullanım: Sonuçların kaç hafta içinde paylaşılacağı ve kaç birimin aksiyon planı hazırlayacağı.
- Etki: Bir sonraki ölçümde odak alanlarda beklenen değişim.
5. Paydaşları ve takvimi belirleyin
Sonuçların kiminle, hangi düzeyde ve ne zaman paylaşılacağına baştan karar verin. Yöneticiler kendi ekiplerinin sonuçlarını görecek mi? Çalışanlara hangi tarihte geri dönüş yapılacak? Bu kararlar, davet mesajında çalışanlara verilecek sözü de belirler.
Hedefi çalışanlara nasıl anlatmalı?
Anketin hedefi yalnızca İK ve yönetim için değil, çalışanlar için de net olmalıdır. Davet mesajında şu üç soruya cevap verin:
- Bu anketi neden yapıyoruz?
- Sonuçları nasıl kullanacağız?
- Size ne zaman ve nasıl geri dönüş yapacağız?
Amacını bilen çalışanın ankete katılma ve dürüst cevap verme olasılığı daha yüksektir. Katılımı etkileyen diğer etkenleri çalışan anketine katılım oranı nasıl artırılır yazımızda anlattık.
Hedef belirlendikten sonra
Hedef netleştiğinde soru seçimi kolaylaşır: Her sorunun hangi hedefe hizmet ettiğini yazın; hiçbir hedefe bağlanmayan soruları çıkarın. Anketin geri kalan hazırlık adımlarını çalışan bağlılığı anketi nasıl hazırlanır rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çalışan anketinin hedefi kim tarafından belirlenmeli?
Süreci genellikle İK yürütür; ancak hedefin üst yönetimle birlikte belirlenmesi gerekir. Üst yönetimin cevap aradığı sorular ankete dahil edilmezse sonuçlar karar süreçlerinde kullanılmaz.
Bir ankette kaç hedef olmalı?
Kapsamlı bir yıllık ankette genel bağlılık ölçümüne ek olarak 2–3 odak konu yeterlidir. Hedef sayısı arttıkça anket uzar, katılım düşer ve sonuçlar dağılır.
Katılım oranı bir anket hedefi olabilir mi?
Katılım oranı bir başarı ölçütü olabilir, ama anketin amacı olamaz. Asıl hedef, verinin hangi kararı destekleyeceğidir. Katılım hedefi koyarken de yöneticiler üzerinde baskı oluşturmamaya dikkat edin.
Hedefler her yıl değişmeli mi?
Genel bağlılık ölçümü ve trend takibi için kullanılan temel sorular her yıl aynı kalmalıdır. Odak konular ise kurumun o yılki gündemine göre değişebilir.
