Çalışan anketi raporları ve teklifleri çoğu zaman kendine özgü bir terminoloji kullanır. Bu sözlükte, çalışan memnuniyeti ve bağlılığı anketlerinde en sık karşılaşılan 25 terimi Digital Institute olarak kısa ve net tanımlarla bir araya getirdik. Tanımlar, sonuçları doğru okumanıza ve farklı anket firmalarının tekliflerini karşılaştırmanıza yardımcı olmak için hazırlandı.
- Çalışan anketlerinde en sık karşılaşılan terimler çalışan bağlılığı, çalışan memnuniyeti, eNPS, bağlılık skoru, katılım oranı, anonimlik eşiği ve benchmarktır.
- Bu sözlük, anket raporlarını okurken ve anket firmalarıyla görüşürken ihtiyaç duyacağınız 25 temel terimi alfabetik sırayla kısaca tanımlar.
25 temel terim
Terimler alfabetik sırayla verilmiştir. Ayrıntılı yazısı olan terimlerde ilgili yazıya bağlantı bulabilirsiniz.
Açık uçlu soru
Çalışanın hazır seçenekler yerine kendi cümleleriyle yanıt verdiği soru. Sayısal sonuçların arkasındaki nedenleri anlamayı sağlar. Örnekler için açık uçlu çalışan anketi soruları yazımıza bakabilirsiniz.
Aksiyon planı
Anket sonuçlarına göre seçilen öncelik alanlarında atılacak somut adımları, sorumluları ve tarihleri içeren plan.
Anonimlik eşiği
Sonuçların raporlanabilmesi için bir grupta bulunması gereken en az yanıtlayıcı sayısı. Küçük ekiplerde kişilerin tanınmasını önler; yaygın uygulama 10 kişidir. Bkz. çalışan anketlerinde anonimlik.
Ayrılma eğilimi
Çalışanın yakın dönemde kurumdan ayrılmayı düşünme olasılığı. Genellikle "kalma niyeti" sorularıyla ölçülür.
Bağlılık skoru
Bağlılığı ölçen soruların yanıtlarından hesaplanan özet gösterge. Dönemler ve kurumlar arası karşılaştırmada kullanılır.
Benchmark
Kurumun sonuçlarının aynı sektördeki ya da benzer büyüklükteki kurumların sonuçlarıyla karşılaştırılması. Bkz. çalışan bağlılığı benchmark.
Çalışan bağlılığı
Çalışanın kuruma duygusal olarak bağlı olması, kurumda kalmak istemesi ve kurumun başarısı için ekstra çaba göstermeye istekli olması. Bkz. çalışan bağlılığı anketi nedir.
Çalışan deneyimi
Çalışanın işe alımdan ayrılışa kadar kurumda yaşadığı tüm temas noktalarının bütünü.
Çalışan memnuniyeti
Çalışanın ücret, çalışma koşulları, yöneticisi ve iş ortamı gibi unsurlardan ne ölçüde hoşnut olduğu. Bağlılıktan farklı olarak ekstra çaba isteğini içermez. Bkz. çalışan memnuniyeti ile çalışan bağlılığı arasındaki fark.
Çalışan motivasyonu
Çalışanın işini yapmaya yönelik iç enerjisi ve isteği.
Duygu analizi
Açık uçlu yorumların olumlu, olumsuz ya da nötr olarak sınıflandırılması. Günümüzde çoğunlukla yapay zekâ desteğiyle yapılır. Bkz. yapay zekâ ile açık uçlu yorum analizi.
eNPS
Employee Net Promoter Score (çalışan net tavsiye skoru). "Bu kurumu çalışılacak bir yer olarak tavsiye eder misiniz?" sorusuna 0–10 arası verilen yanıtlarda, 9–10 verenlerin (tavsiye edenler) yüzdesinden 0–6 verenlerin (kötüleyenler) yüzdesi çıkarılarak hesaplanır. -100 ile +100 arasında değer alır. Bkz. eNPS nedir.
Etki analizi
Hangi boyutların bağlılığı en çok etkilediğini gösteren istatistiksel analiz. Öncelikleri belirlemede kullanılır.
Isı haritası
Sonuçların birim, lokasyon ya da yönetici bazında renk kodlarıyla gösterildiği tablo. Sorunlu alanları hızla görmeyi sağlar.
Katılım oranı
Ankete davet edilen çalışanların yüzde kaçının anketi tamamladığı. Sonuçların temsil gücünü belirler; kapsamlı anketlerde %60–80 arası iyi kabul edilir. Bkz. çalışan anketlerinde katılım oranı.
Kırılım
Sonuçların birim, lokasyon, kıdem, yaş grubu ya da yaka tipi gibi gruplara göre ayrıştırılması. Segmentasyon olarak da anılır. Bkz. çalışan anketlerinde segmentasyon.
Likert ölçeği
Bir ifadeye katılma derecesinin genellikle 5'li bir ölçekle (Kesinlikle katılmıyorum – Kesinlikle katılıyorum) ölçüldüğü yanıt biçimi. Bkz. Likert ölçeği nedir.
Nabız anketi
Belirli konuları takip etmek için sık aralıklarla yapılan, az sayıda sorudan oluşan kısa anket. Bkz. çalışan anketi ne sıklıkla yapılmalı.
Odak grup
Anket sonuçlarını derinleştirmek için küçük bir çalışan grubuyla yapılan yapılandırılmış görüşme.
Olumlu yanıt oranı
Bir ifadeye "Katılıyorum" ya da "Kesinlikle katılıyorum" yanıtı verenlerin yüzdesi. Raporlarda en sık kullanılan göstergelerden biridir.
Sessiz istifa
Çalışanın işten ayrılmadan yalnızca asgari sorumluluğunu yerine getirip ekstra çaba göstermeyi bırakması. Bkz. sessiz istifa çalışan anketiyle nasıl tespit edilir.
Sosyal beğenirlik yanlılığı
Çalışanların gerçek düşünceleri yerine "beklenen" yanıtları verme eğilimi. Anonimliğe güvenin düşük olduğu anketlerde artar.
Sürdürülebilir bağlılık
Çalışanın bağlılığını, kurumun sağladığı imkânlar ve iyi oluş koşulları sayesinde uzun vadede koruyabilmesi. Bkz. sürdürülebilir çalışan bağlılığı nedir.
Yaşam döngüsü anketleri
İşe giriş (onboarding), ilk 90 gün ve çıkış gibi belirli dönemlerde uygulanan anketler. Bkz. çıkış anketi soruları.
Yıllık bağlılık anketi
Tüm çalışanlara yılda bir uygulanan, bağlılığı ve onu etkileyen boyutları kapsamlı şekilde ölçen ana anket.
Bu terimlerin pratikte nasıl kullanıldığını görmek ve örnek soruları incelemek için Çalışan Bağlılığı Anketi Kılavuzu ve Soru Örnekleri dokümanımızı ücretsiz indirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çalışan memnuniyeti ile çalışan bağlılığı arasındaki fark nedir?
Memnuniyet, çalışanın mevcut koşullardan hoşnut olup olmadığını; bağlılık ise kuruma duygusal olarak bağlı olup olmadığını ve ekstra çaba göstermeye istekli olup olmadığını ölçer. Memnun bir çalışan bağlı olmayabilir.
İyi bir eNPS değeri kaçtır?
Sıfırın üzerindeki her değer, tavsiye edenlerin kötüleyenlerden fazla olduğunu gösterir. Ancak değerler sektöre göre değiştiği için benchmark ile karşılaştırmak daha doğru sonuç verir.
Anonimlik eşiği genellikle kaç kişidir?
Yaygın uygulama 10 kişidir; yani 10 kişinin altındaki grupların sonuçları raporlanmaz. Yönetici değerlendirmesi gibi hassas konularda eşik daha da yükseltilebilir.
Bağlılık skoru ile eNPS aynı şey mi?
Hayır. eNPS tek bir soruya dayanır; bağlılık skoru ise birden fazla soru ve boyuttan hesaplanır, bu yüzden daha kapsamlı bir tablo sunar.
